Zespół Szkół Zawodowych im. Marii Skłodowskiej-Curie w Oleśnicy
 
 

Rekrutacja 2022/2023(oferta edukacyjna szkoły)

Dla kandydatów

Definicje i wzory

Ruch:

Ruch stały prostoliniowy.
Prędkość:
http://img523.imageshack.us/img523/1989/image023ba3.gif
Oznaczenia:

V – prędkość, V = const; S – przemieszczenie; t – czas

Ruch zmienny.

Przyspieszenie:
http://img256.imageshack.us/img256/598/image024kw6.gif
Przemieszczenie:
http://img527.imageshack.us/img527/1838/przemieszczeniexa3.gif
Prędkość końcowa:
http://img478.imageshack.us/img478/9576/prkoncowatr2.gif
Oznaczenia:
a – przyspieszenie;
V0 – prędkość początkowa;
S – przemieszczenie;
t – czas
V – prędkość;
VK – prędkość końcowa

Ruch po okręgu.

Ruch z prędkością stałą.
Prędkość kątowa:
http://img516.imageshack.us/img516/1267/predkosckatowacn1.gif

Warunek ruchu po okręgu – siła dośrodkowa:
http://img102.imageshack.us/img102/4117/si322adosrodkowalp3.gif

Ruch z prędkością zmienną.
Przyspieszenie kątowe:
Obrazek
Przyspieszenie liniowe:
Obrazek
Prędkość liniowa chwilowa:
Obrazek
Przemieszczenie:
Obrazek
Prędkość kątowa końcowa:
Obrazek
Kąt zakreślony:
Obrazek
Częstotliwość:
Obrazek Obrazek

Moment siły:
http://img527.imageshack.us/img527/8575/momentsi322ygf7.gif
Oznaczenia:
M – moment siły;
r – ramie siły (wektor poprowadzony od osi obrotu do siły, ^do kierunku);
F – siła

w- prędkość kątowa;
wK – prędkość kątowa końcowa;
w0 – prędkość kątowa początkowa;
j – kąt;
t – czas;
r – promień okręgu;
e  – przyspieszenie kątowe;
a – przyspieszenie liniowe;
S – przemieszczenie;
V – Prędkość liniowa chwilowa;
n – częstotliwość;
m – masa;
T – okres

_____________________________________________________________________________________________________

Siły bezwładności:

 

Zasady dynamiki Newtona.

Pierwsza zasada dynamiki:

Istnieje taki układ, zwany układem inercjalnym, w którym ciało, na które nie działa żadna siła lub działające siły równoważą się, pozostaje w spoczynku lub porusza się ruchem stałym prostoliniowym.

Druga zasada dynamiki:

Jeżeli na ciało działa siła niezrównoważona zewnętrzna (pochodząca od innego ciała) to ciało to porusza się ruchem zmiennym. Wartość przyspieszenia w tym ruchu wyraża wzór:

http://img503.imageshack.us/img503/2920/drugazasadadynamikiwg2.gif

Trzecia zasada dynamiki:

Jeżeli ciało A działa na ciało B siłą F, to ciało B działa na ciało A siłą F’. Wartość i kierunek siły F’ jest równy wartości i kierunkowi siły, F, a jej zwrot jest przeciwny do zwrotu siły F.

Oznaczenia:
a – przyspieszenie;
F – siła;
m – masa

Zasada względności Galileusza.

Prawa mechaniki są jednakowe we wszystkich układach inercjalnych, tj. obserwatorzy z różnych układów inercjalnych stwierdzą taki sam ruch badanego obiektu. Ruch jednostajny prostoliniowy jest nierozróżnialny od spoczynku – obserwując zjawiska mechaniczne nie jesteśmy w stanie go rozróżnić.

Siła bezwładności.

Jest to siła nie pochodząca od żadnego z ciał. Pojawia się, gdy układ staje się nieinercjalny.
http://img255.imageshack.us/img255/4792/si322abezwladnoscijr6.jpg
Oznaczenia:
a – przyspieszenie windy;
F – siła ciągnąca windę;
m – masa ciężarka;
M – masa układu (winda + ciężarek);
Fb – siła bezwładności.

_____________________________________________________________________________________________________

Rzuty:

Rzut poziomy:

Jest to złożenie ruchu jednostajnie przyspieszonego (płaszczyzna pionowa) z ruchem jednostajnym (płaszczyzna pozioma).

Prędkość w rzucie poziomym:
http://img61.imageshack.us/img61/2261/pr281dko347263wrzucieporo5.gif, http://img513.imageshack.us/img513/2226/pr281dko347263wrzuciepowk4.gif, http://img267.imageshack.us/img267/6967/pr281dko347263wrzuciepoql7.gif

Wysokość i droga w rzucie poziomym:

http://img126.imageshack.us/img126/1369/wysoko347263idrogawrzuciu3.gif, http://img516.imageshack.us/img516/3681/wysoko347263idrogawrzucxw3.gif

Oznaczenia:
V – prędkość całkowita chwilowa;
VX – pozioma składowa V, VX=const;
VY – pionowa składowa V;
g – przyspieszenie ziemskie;
T – czas;
h – wysokość (długość lotu w pionie);
l – zasięg rzutu

_____________________________________________________________________________________________________

Pęd i zasada zachowania pędu:

Pęd.

Jest to wielkość fizyczna wyrażająca się wzorem:
http://img294.imageshack.us/img294/7707/p281dwq7.gif
Moment pędu:
http://img363.imageshack.us/img363/9579/mometpeduan3.gif
Zasada zachowania momentu pędu:
Jeżeli na ciało lub układ ciał wypadkowy układ działających sił jest równy 0, to :
http://img504.imageshack.us/img504/8021/zasadazachowaniamomentuli6.gif
Moment pędu bryły sztywnej:
http://img512.imageshack.us/img512/5338/momentp281dubry322ysztyhf9.gif

Oznaczenia:
V – prędkość całkowita chwilowa;
p – pęd;
m – masa ciała;
b – moment pędu;
r –  ramie siły;
w – prędkość kątowa;
I – moment bezwładności
_____________________________________________________________________________________________________

Energia i zasada zachowania energii:

Energia kinetyczna:

Jest to energia związana z ruchem – posiada ją ciało poruszające się. Jej wartość wyraża się wzorem:

http://img207.imageshack.us/img207/6384/energiakinetycznath0.gif
Energia potencjalna ciężkości:

Jest to energia związana z wysokością danego ciała. Jej wartość wyraża się wzorem:
http://img257.imageshack.us/img257/6213/energiapotencjalnaciezknf2.gif http://img206.imageshack.us/img206/6813/energiapotencjalnaciezkew8.gif

Zasada zachowania energii:

Jeżeli na ciało nie działa żadna siła zewnętrzna – nie licząc siły grawitacyjnej – to całkowita energia mechaniczna jest stała.

Energia kinetyczna w ruchu obrotowym:
http://img222.imageshack.us/img222/6071/energiakinetycznawruchuww8.gif
Oznaczenia:

EK – energia kinetyczna;
EP – energia potencjalna ciężkości;
m – masa;
V – prędkość chwilowa;
g – przyspieszenie grawitacyjne;
h – wysokość chwilowa;
I – moment bezwładności;
w – prędkość kątowa;

Praca i moc.

Praca:
Jest to wielkość fizyczna wyrażająca się wzorem:
http://img101.imageshack.us/img101/4162/pracaqg0.gif http://img156.imageshack.us/img156/9191/81328639lt6.gif
Moc:
Jest to praca wykonana w danym czasie:

http://img294.imageshack.us/img294/7236/mocio7.gif [W]

Oznaczenia:
W – praca;
F – siła;
s – przemieszczenie;
T – czas;
P – moc

_____________________________________________________________________________________________________

Siła tarcia:

Siła tarcia:

Jest to siła powodująca hamowanie. Wytracona w ten sposób energia zamienia się w ciepło i jest bezpowrotnie tracona. Siła tarcia jest skierowana w przeciwną stronę do kierunku ruchu. Jej wartość wyraża wzór:
http://img45.imageshack.us/img45/5871/silatarciatn1.gif http://img118.imageshack.us/img118/4958/45485909gn3.gif
Oznaczenia:
T – siła tarcia; f – współczynnik tarcia (cecha charakterystyczna danego materiału); N – siła nacisku (siła działająca pod kątem prostym do płaszczyzny styku trących powierzchni, najczęściej jest to składowa ciężaru)

_____________________________________________________________________________________________________

Moment bezwładności:

Moment bezwładności:
Jest to wielkość opisująca rozkład masy względem osi obrotu.
http://img523.imageshack.us/img523/8504/momentbezw322adno347ciqf8.gif
Momenty bezwładności wybranych brył:
http://img444.imageshack.us/img444/9814/momentybezw322adno347ciyh9.jpg
Twierdzenie Steinera:
http://img101.imageshack.us/img101/8225/twierdzeniesteinerafg6.gif
Onaczenia:
I – moment bezwładności;
I0 – moment bezwładności bryły względem osi przechodzącej przez środek masy;
m – masa ciała;
a – odległość nowej osi od osi przechodzącej przez środek masy;
n – ilość punktów materialnych danego ciała;
r – odległość punktu materialnego od osi obrotu.

_____________________________________________________________________________________________________

Zderzenia centralne:

Zderzenia centralne niesprężyste.

Ciała po zderzeniu poruszają się razem („sklejają się”) – nie jest spełniona zasada zachowania energii. Jest spełniona zasada zachowania pędu.

Zderzenia centralne sprężyste.

Ciała po zderzeniu poruszają się osobno, spełniona jest zasada zachowania energii i pędu.

_____________________________________________________________________________________________________

Gęstość:

Gęstość :
http://img460.imageshack.us/img460/6539/gestoscza6.gif
Ciężar właściwy :
http://img128.imageshack.us/img128/5025/ciezarwlasciwy1ln4.gif http://img485.imageshack.us/img485/6844/ciezarwlasciwy2vz6.gif
Onaczenia:
r – gęstość;
m – masa substancji;
V – objętość substancji;
g – grawitacja;
d – ciężar właściwy

_____________________________________________________________________________________________________

Pole grawitacyjne:

Pole grawitacyjne.
Jest to taka własność przestrzeni, w której na umieszczone w niej ciała działają siły grawitacji.

Prawo powszechnej grawitacji.

Dwa ciała przyciągają się wzajemnie siłami wprost proporcjonalnymi do iloczynu ich mas i odwrotnie proporcjonalnymi do kwadratu odległości między ich środkami:
http://img261.imageshack.us/img261/1239/prawopowszechnejgrawitafi3.gif
Onaczenia:
FG – siła grawitacji;
G – stała grawitacji;
M – maca pierwszego ciała;
m – masa drugiego ciała;
r – odległość między środkami ciał;
http://img248.imageshack.us/img248/7582/wersorjw3.gif– wersor (stosunek wektora do jego długości – pokazuje kierunek siły)

Stała grawitacji.

Jest to wielkość z jaką przyciągają się dwa punkty materialne, z których każdy ma masę 1 kg i które są oddalone od siebie o 1 metr. Jest ona równa http://img139.imageshack.us/img139/8779/sta322agrawitacjikq1.gif N.
Jej  symbolem jest G.

Przyspieszenie grawitacyjne :

http://img264.imageshack.us/img264/7958/przyspieszeniegrawitacysa0.gif
Przyspieszenie grawitacyjne jest związane z ciałem.

Oznaczenia:
FG – siła grawitacji;
G – stała grawitacji;
m – masa ciała;
M – masa źródła;
r – odległość między środkiem cała a środkiem źródła;
http://img248.imageshack.us/img248/7582/wersorjw3.gif – wersor (stosunek wektora do jego długości – pokazuje kierunek siły)

Natężenie pola grawitacyjnego

Jest to siła grawitacji przypadająca na jednostkę masy ciała wprowadzonego do pola.
http://img182.imageshack.us/img182/1537/nat281380eniepolagrawitxe2.gif http://img408.imageshack.us/img408/3021/nat281380eniepolagrawitxf4.gif
Natężenie pola grawitacyjnego jest związane z punktem.

Oznaczenia:
G – stała grawitacji;
m- jednostkowa masa;
M – masa źródła;
r – odległość między punktem a środkiem źródła;
http://img248.imageshack.us/img248/7582/wersorjw3.gif – wersor (stosunek wektora do jego długości – pokazuje kierunek siły)

Praca w polu grawitacyjnym.

Praca w polu grawitacyjnym zależy od położenia początkowego i końcowego – nie zależy od drogi.
http://img508.imageshack.us/img508/6086/pracawpolugrawitacyjnymhs9.gif
Oznaczenia:
W – praca;
G – stała grawitacji;
m- masa ciała;
M – masa źródła;
r0 – położenie początkowe;
r – położenie końcowe

Energia potencjalna pola grawitacyjnego.

Jest to praca, jaką wykonają siły zewnętrzne przemieszczając ciało z nieskończoności do punktu oddalonego o r od źródła.
http://img182.imageshack.us/img182/7945/energiapotencjalnapolaggq8.gif http://img518.imageshack.us/img518/3726/16214340vk3.gif http://img262.imageshack.us/img262/8357/energiapotencjalnapolagnr3.gif
Oznaczenia:
EP – energia potencjalna;
G – stała grawitacji;
m- masa ciała;
M – masa źródła;
r – odległość między środkami źródła i ciała

Potencjał pola grawitacyjnego.

Jest to energia pola grawitacyjnego przypadająca na jednostkę masy ciała wprowadzonego do pola grawitacyjnego.
http://img139.imageshack.us/img139/2082/potencja322polagrawitacjv7.gif
Oznaczenia:
V – stała grawitacji;
EP – energia potencjalna;
G – stała grawitacji;
m- masa ciała;
M – masa źródła;
r – odległość danego punktu od środka źródła.

Linie pola grawitacyjnego.

Są to tory, po jakich poruszają się swobodnie ciała umieszczone w polu grawitacyjnym.

http://img329.imageshack.us/img329/4890/liniepolagrawitacyjnegofk4.jpg

_____________________________________________________________________________________________________

Prędkości kosmiczne:

Pierwsza prędkość kosmiczna.

Jest to prędkość, jaką należy nadać ciału, aby doleciało ono na orbitę okołoplanetarną.
http://img222.imageshack.us/img222/3626/pierwszapr281dko347263kzm4.gif

Druga prędkość kosmiczna.

Jest to prędkość, jaką należy nadać ciału, aby opuściło ono pole grawitacyjne macierzystej planety.
http://img176.imageshack.us/img176/149/drugapr281dko347263kosmbh4.gif

Oznaczenia:
V1 – pierwsza prędkość kosmiczna;
V2 – druga prędkość kosmiczna;
G – stała grawitacji;
M – masa źródła;
r – promień macierzystej planety.

_____________________________________________________________________________________________________

Elektrostatyka:

Zasada zachowania ładunku.

W układach izolowanych elektrycznie od wszystkich innych ciał ładunek może być przemieszczany z jednego ciała do drugiego, ale jego całkowita wartość nie ulega zmianie.

Zasada kwantyzacji ładunku.

Wielkość ładunku elektrycznego jest wielokrotnością ładunku elementarnego „e”.
http://img179.imageshack.us/img179/2904/zasadakwantyzacji322aduyj1.gif http://img172.imageshack.us/img172/2259/11212568gf3.gif, http://img204.imageshack.us/img204/2148/zasadakwantyzacji322adueb3.gif, http://img219.imageshack.us/img219/8770/zasadakwantyzacji322adupl8.gif

Oznaczenia:
e – ładunek elementarny;
n – ilość ładunków elementarnych

Prawo Coulomba:
http://img220.imageshack.us/img220/641/prawocoulombaee8.gif

Oznaczenia:
FC – siła Coulomba;
k – stała elektrostatyczna;
Q – pierwszy ładunek;
q – drugi ładunek;
r – odległość pierwszego ładunku od drugiego;
– wersor (stosunek wektora do jego długości – pokazuje kierunek siły)

Ciało naelektryzowane.
Jest to ciało, którego suma ładunków elementarnych dodatnich jest różna od sumy ładunków elementarnych ujemnych.

Stała elektrostatyczna i przenikalność elektryczna próżni.

Stała elektrostatyczna:

Jest to wielkość równa liczbowo sile, z jaką oddziaływują na siebie dwa ładunki 1 C w odległości 1m.
http://img151.imageshack.us/img151/4466/sta322aelektrostatycznaln9.gif
Przenikalność elektryczna próżni: http://img291.imageshack.us/img291/4715/przenikalno347263elektrec2.gif

Natężenie pola elektrostatycznego.

Jest to siła Coulomba przypadająca na jednostkę ładunku:
http://img295.imageshack.us/img295/9650/nat281380eniepolaelektrax6.gif

Natężenie pochodzące od skończonej liczby ładunków jest równe wektorowej sumie natężeń pochodzących od poszczególnych ładunków.

Oznaczenia:
E – natężenie pola;
FC – siła Coulomba;
k – stała elektrostatyczna;
Q – ładunek źródłowy;
q – ładunek elementarny;
r – odległość źródła od danego punktu;
http://img149.imageshack.us/img149/8007/wersorrtg5.gif– wersor (stosunek wektora do jego długości – pokazuje kierunek siły);

Linie pola elektrostatycznego

Linie pola elektrostatycznego:

Są to krzywe, o których styczne w każdym punkcie pokrywają się z kierunkiem pola elektrycznego.

Linie ładunku punktowego :
http://img228.imageshack.us/img228/5319/linie322adunkupunktowegfk7.jpg

Pole jednorodne – linie pola są równoległe, a wartość natężenia jest stała.
Pole centralne – siły działają wzdłuż promienia.

Własności linii pola elektrostatycznego:

* nigdzie się nie przecinają;
* wychodzą z ładunku + a schodzą się w ładunku  – ;
* dla ładunków punktowych są to krzywe otwarte;
* są zawsze prostopadłe do powierzchni;
* można je wystawić w każdym punkcie pola;
* im więcej linii, tym natężenie większe

Strumień pola elektromagnetycznego.

Miarą strumienia pola elektromagnetycznego jest liczba linii pola elektromagnetycznego przechodzącego przez daną powierzchnię: 
http://img84.imageshack.us/img84/1097/strumie324polaelektromapf8.gif

Oznaczenia:
f – strumień pola;
E – natężenie pola;
s – pole powierzchni;

Prawo Gaussa.

Prawo Gaussa służy do obliczania natężeń pochodzących od poszczególnych ciał. Aby posłużyć się prawem Gaussa należy wybrać dowolną powierzchnię zamkniętą wokół źródła (np. sferę).

Prawo Gaussa :
http://img150.imageshack.us/img150/3082/prawogaussadj4.gif

Strumień pola elektrycznego obejmowany przez dowolną powierzchnię zamkniętą jest proporcjonalny do sumy ładunków zawartych wewnątrz powierzchni.

Podczas rozwiązywania zadań korzysta się najczęściej z równości:
http://img179.imageshack.us/img179/8499/prawogaussa2cv4.gif

gdzie Q to ładunek punktowy, E – szukane natężenie, wartość w nawiasie – pole dowolnej sfery otaczającej ładunek, r – promień sfery. Podane równanie służy do obliczenia natężenia pochodzącego od jednego ładunku punktowego.

Oznaczenia:
f – strumień pola;
E – natężenie pola;
e0 – przenikalność elektryczna próżni;
n – ilość ładunków obejmowanych przez daną  powierzchnię zamkniętą

Gęstość powierzchniowa i gęstość liniowa ładunku.

Gęstość powierzchniowa:
http://img513.imageshack.us/img513/311/g281sto347263powierzchnmx3.gif
Gęstość liniowa:
http://img291.imageshack.us/img291/9874/g281sto347263liniowaad5.gif

Oznaczenia:
http://img246.imageshack.us/img246/493/wersorsxo2.gif– wersor (stosunek wektora do jego długości);
http://img222.imageshack.us/img222/1451/wersorlpe1.gif– wersor (stosunek wektora do jego długości);
ζ- gęstość powierzchniowa;
λ – gęstość liniowa;
q – ładunek;
s – pole powierzchni;
l – długość

Natężenie pola elektrostatycznego pomiędzy dwoma płytami:

http://img100.imageshack.us/img100/8949/nat281380eniepolaelektrbj3.gif

Oznaczenia:
E – natężenie pola elektrostatycznego;
ζ – gęstość powierzchniowa;
e0 – przenikalność elektryczna próżni;
U – różnica potencjałów(napięcie);
d – odległóść pomiędzy płytami;

Praca w centralnym polu elektrycznym.

Praca wykonana w centralnym polu elektrycznym zależy od położenia początkowego i końcowego, a nie zależy od drogi.
http://img292.imageshack.us/img292/9764/pracawcentralnympoluelejf6.gif

Oznaczenia:
W – praca;
k – stała elektrostatyczna;
Q – ładunek źródłowy;
q – ładunek;
r0 – odległość początkowa źródła od ładunku;
r – odległość końcowa źródła od ładunku

Energia pola elektrycznego.

Energia potencjalna pola elektrycznego:
http://img84.imageshack.us/img84/8010/energiapotencjalnapolaenj9.gif
Sumowanie energii potencjalnych pola elektrycznego:

http://img224.imageshack.us/img224/510/sumowanieenergiipotencjss2.gif

Oznaczenia:
eP – energia potencjalna;
k – stała elektrostatyczna;
Q – pierwszy ładunek;
q – drugi ładunek;
r – odległość ładunków od siebie;

Potencjał pola elektrycznego.

Jest to energia potencjalna pola elektrycznego przypadająca na jednostkę ładunku: 
http://img150.imageshack.us/img150/3559/potencja322polaelektrycgu5.gif http://img245.imageshack.us/img245/5406/potencja322polaelektrycry5.gif

Oznaczenia:
V – potencjał;
eP – energia potencjalna;
k – stała elektrostatyczna;
Q – ładunek źródłowy;
q – ładunek elementarny;
r – odległość punktu od źródła;

Różnica potencjałów (napięcie).

Różnica potencjałów:
http://img187.imageshack.us/img187/1039/r380nicapotencja322wnapdr2.gif http://img154.imageshack.us/img154/9526/49912263tk5.gif

Oznaczenia:
V – potencjał;
U – różnica potencjałów

Praca w polu elektrycznym jednorodnym.
http://img100.imageshack.us/img100/451/pracawpoluelektrycznymjzt1.gif

Oznaczenia:
U – różnica potencjałów;
q – ładunek;
E – natężenie pola;
d – przemieszczenie;

Ruch ładunków w polu elektrycznym.

Ruch ładunku w polu elektrycznym – ładunek porusza się równolegle do linii pola.

Ładunek będzie się poruszał ruchem prostoliniowym jednostajnie przyspieszonym.

Przyspieszenie:
http://img152.imageshack.us/img152/2923/przyspieszenie322adunekur2.gif
Jednocześnie ulegnie zmianie energia kinetyczna ładunku:
http://img147.imageshack.us/img147/1773/energiakinetyczna322aduiv6.gif

Oznaczenia:
U – różnica potencjałów, jaką przebył ładunek;
q – ładunek;
E – natężenie pola;
eK – energia kinetyczna;
e0 – energia początkowa ładunku;
a – przyspieszenie;
m – masa ładunku;

Ruch ładunku w polu elektrycznym – ładunek wpada pod kątem prostym do linii pola.

Torem ładunku jest parabola.

http://img148.imageshack.us/img148/9794/torem322adunkujestparabqz3.jpg http://img508.imageshack.us/img508/4218/torem322adunkujestparabab5.gif; http://img519.imageshack.us/img519/1328/torem322adunkujestparablh5.gif; http://img518.imageshack.us/img518/1516/torem322adunkujestparabos9.gifhttp://img509.imageshack.us/img509/8837/torem322adunkujestparabvk6.gif
Oznaczenia:
U – różnica potencjałów, jaką przebył ładunek;
q – ładunek;
E – natężenie pola;
eK – energia kinetyczna;
e0 – energia początkowa ładunku;
a – przyspieszenie;
m – masa ładunku;
V – prędkość;
T – czas; oraz oznaczenia na rysunku.

Wektor indukcji elektrostatycznej.

Wektor indukcji elektrostatycznej jest to stosunek ładunków wyindukowanych na powierzchni przewodnika do powierzchni tego przewodnika:       
http://img257.imageshack.us/img257/1558/wektorindukcjielektrostiv0.gif
Wektor indukcji elektrostatycznej jest zawsze przeciwnie skierowany do zewnętrznego pola elektrycznego.

Oznaczenia:
D – wektor indukcji elektrostatycznej;
q – ładunek wyindukowany;
s – powierzchnia przewodnika;
http://img267.imageshack.us/img267/3636/wersorsrp8.gif– wersor (stosunek wektora do jego długości)

Natężenie pola elektrostatycznego kuli.

Natężenie pola elektrostatycznego wewnątrz kuli.
http://img443.imageshack.us/img443/8950/nat281380eniepolaelektrjr4.gif, http://img504.imageshack.us/img504/7407/nat281380eniepolaelektrei5.gif

Oznaczenia:
E – natężenie pola;
e0 – przenikalność elektryczna próżni;
R – promień kuli;
r – odległość środka kuli od wybranego punktu;
ζ – gęstość powierzchniowa ładunków.

Natężenie pola elektrostatycznego na zewnątrz kuli.
http://img525.imageshack.us/img525/685/nat281380eniepolaelektren2.gif
Oznaczenia:
E – natężenie pola;
e0 – przenikalność elektryczna próżni;
er – przenikalność elektryczna wnętrza kuli;
R – odległość środka kuli od wybranego punktu;
x – gęstość powierzchniowa ładunków.

Przedrostki

Fizycy i astronomowie często mówią o rzeczach niewyobrażalnie małych, jak elektron czy proton lub niewyobrażalnie wielkich, jak odległości do kwazarów. Żeby ułatwić zapis tych wielkości stosuje się jednostki wielokrotne i podwielokrotne.

Obrazek

Między zabawą a fizyką

„Między zabawą a fizyką”

W dniach 6-8 października 2009 roku w auli szkolnej Zespołu Szkół  Ponadgimnazjalnych w Oleśnicy zostały przeprowadzone interaktywne lekcje  fizyki „ Między zabawą a fizyką”, połączone z wystawą zabawek fizycznych. Jej głównym celem była popularyzacja nauk przyrodniczo- matematycznych oraz zachęcanie do poznania nowych i przypomnienia sobie już znanych zasad, będących światem fizyki.

Przedsięwzięcie rozpoczęło się od wykładu „ Złudzenie optyczne”, który wygłosiła pani mgr Urszula Wolińska nauczycielka fizyki z ZSP w Oleśnicy, tłumacząc w  prosty i przystępny sposób, dlaczego tak łatwo ulegamy iluzjom. Następnie  nauczycielka  demonstrowała działanie wybranych zabawek i objaśniała jakim prawom fizyki podlegają.

I tak na przykład kamień celtycki po próbach zakręcenia na jakiejś powierzchni płaskiej swobodnie obracał się w prawo, zaś przy próbie zakręcenia w lewo stawiał opór, a następnie zmieniał swój kierunek. Co jest przyczyną tego dziwnego zachowania? Odpowiedź jest prosta- jego niesymetryczny kształt.

Ciekawym prawom fizyki podlegają także między innymi wahadło Newtona, nurek Kartezjusza, lampa plazmowa czy światłowodowa. Zobaczyć można było także pijącego ptaka, rozszczepienie światła, termometr Galileusza oraz drut z pamięcią kształtu.

Eksponaty, które można było obejrzeć pochodziły ze zbiorów szkolnych , jak  też z prywatnej kolekcji mgr Urszuli Wolińskiej.

Lekcje miały charakter interaktywny. Każdy mógł sam przeprowadzić proste eksperymenty lub przypomnieć sobie lata dzieciństwa i się zwyczajnie  pobawić.

Eksponaty poznawali uczniowie oleśnickich gimnazjów oraz gimnazjum gminnego. Wcześniej w wystawie wzięli udział uczniowie klas II i III techników mechanicznego, informatycznego i ekonomicznego.

Przy obsłudze wykazali się uczestnicy koła fizycznego. Przygotowali oni również proste modele znanych zabawek,  wykorzystując do tego przedmioty codziennego użytku. Miłośnicy fizyki zaprezentowali między innymi poduszkowiec, kulki Newtona, ciecz nie- newtonowską.

W trakcie spotkania podyskutować można było  na ciekawe tematy. Wszyscy chcieli znać odpowiedź na pytania: Co widać we wnętrzu kalejdoskopu? Czy lewitacja wymaga wiedzy tajemnej?

To nietypowe przedsięwzięcie przekonało młodzież, że fizyka to nie tylko trudne wzory i skomplikowane zależności. Wielu uczniów zrozumiało, a przede wszystkim doświadczyło, że fizyka może również być doskonałą zabawą.

 

Bogusława Torska

{gallery}przedmioty/fizyka/miedzyzabawa/{/gallery}

Wielkości fizyczne

Podstawowe wielkości astronomiczne:

Średni promień Ziemi    6,37 * 10 6 m
Średnia gęstość Ziemi    5,5 * 103 kg * m-3
Masa Ziemi    5,96 * 10 24 kg
Promień Słońca    6395 * 10 8 m
Masa Słońca    1,97 * 10 30 kg
Promien Księżyca    1,74 * 10 6 m
Masa Księżyca    7,3 * 10 22 kg
Średnia odległość Ziemi od Słońca    1,5 * 10 11 m

Gęstości:

Gazy (w warunkach normalnych) [kg * m-3]

Dwutlenek węgla 1,977
Powietrze 1,293
Tlen 1,429
Wodór 0,08988

Ciecze [kg * m-3]

Benzen 880
Gliceryna 1 200
Krew ludzka 1 050
Nafta 800
Olej rycynowy 950
Rtęć 13 600
Spirytus 790
Srebro (ciekłe) 10 500
Woda (+ 4 oC) 1 000
Złoto (ciekłe) 17 200


Ciała stałe[kg * m-3]

Aluminium (Glin)    2 600
Cyna            7 100
Korek            200
Lód            900
Miedź            8 600
Mosiądz            8 400
Nikiel            8 800
Ołów            11 300
Platyna            21 400
Sól kamienna        2 200
Srebro            10 500
Stal            7 700
Szkło            2 700
Złoto            19 300
Żelazo            7 900

Gęstość wody w różnych temperaturach:

Temepratura [ oC ]       20        30        40        50        60        70        80

Gęstość [ kg * m-3 ]     998      996      992      988      983      978      972
Obrazek

http://img513.imageshack.us/img513/4121/wsp322czynnikirozszerzail2.jpg

Ciepło właściwe – ciała stałe i ciecze

Substancja              Ciepło właściwe [ J * kg-1 * K-1 ]
Aluminium                                 896
Benzyna (50 oC)                    2095
Bizmut                                       130
Lód                                          2100
Miedź                                         395
Mosiądz                                     386
Olej transformatorowy (20 oC)        1800
Ołów                                         131
Rtęć                                          138
Spirytus                                  2510
Woda (20 oC)                         4190
Wolfram                                    195
Żelazo (stal)                             460

http://img293.imageshack.us/img293/7724/cieplawlasciwegazowyy0.jpg

Średnice cząsteczek i atomów:

Cząstka                      Średnica [10-10 m]

Argon (Ar)                              2,9

Azot (N2)                                3,1

Chlor (Cl2)                              3,7

Dwutlenek węgla (CO2)           3,3

Hel (He)                                  1,9

Para wodna (H2O)                  2,6

Tlen (O2)                                 2,9

Tlenek węgla (CO)                  3,2

Wodór (H2)                             2,3

http://img338.imageshack.us/img338/5236/wspolczynniklepkosciciend8.jpg

Praca wyjścia elektronu z metali:

Metal        Praca wyjścia elektronu
[eV]    10-19J
Cez (Cs)    1,97    3,16
Cynk (Zn)    4,00    6,41
Lit (Li)        2,40    3,84
Magnez (Mg)    3,46    5,54
Miedź (Cu)    4,47    7,16
Molibden (Mo)    4,20    6,73
Nikiel (Ni)    5,00    8,01
Platyna (Pt)    6,30    10,09
Potas (K)    2,00    3,20
Rtęć (Hg)    4,52    7,24
Rubid (Rb)    2,13    3,41
Sód (Na)    2,30    3,68
Srebro (Ag)    4,74    7,59
Tantal (Ta)    4,07    6,52
Wolfram (W)    4,50    7,21
Złoto (Au)    4,08    6,54
Żelazo (Fe)    4,74    7,59

Przypominam: 1 eV = 1,602 * 10-19 J

http://img256.imageshack.us/img256/7175/okrespolowicznegorozpadxj9.jpg

Zamieścił: Marcin Płóciennik kl. II ZI

Wymagania edukacyjne z fizyki

METODY SPRAWDZANIA OSIĄGNIĘĆ  UCZNIA

·        Sprawdziany pisemne

–         odbywają się po zakończeniu działu programowego,

–          trwają całą godzinę lekcyjną,

–         mogą zawierać  zadanie lub polecenie na ocenę celującą,

–         zapowiedziane i zaznaczone w dzienniku z przynajmniej tygodniowym wyprzedzeniem,

–         w przypadku nieobecności nauczyciela lub uzasadnionej nieobecności klasy w dniu sprawdzianu – termin sprawdzianu zostaje ustalony ponownie, ale nie musi być zachowane tygodniowe wyprzedzenie,

–         sprawdzian powinien być sprawdzony w terminie nie przekraczającym dwóch tygodni od czasu jego przeprowadzenia (termin może być przedłużony w przypadku nieobecności w szkole nauczyciela lub klasy)  w przeciwnym razie sprawdzian może być unieważniony,

–         uczeń nieobecny na sprawdzianie ma obowiązek napisać  go, w terminie nie przekraczającym dwóch tygodni od daty przeprowadzenia sprawdzianu lub powrotu ucznia do szkoły, niedopełnienie tego obowiązku jest równoważne z otrzymaniem oceny niedostatecznej bez możliwości jej poprawy,

–         uczeń korzystający na sprawdzianie z niedozwolonych pomocy otrzymuje ocenę niedostateczną bez możliwości jej poprawy’

–         prace pisemne przechowywane są w szkole przez jeden rok

·        Kartkówki niezapowiedziane

– obejmują materiał maksymalnie z trzech ostatnich lekcji lub pracy

domowej,

–         czas trwania kartkówki ok.15-20min,

–         uczeń nie ma prawa poprawy oceny z kartkówki,

–         uczeń nieobecny na kartkówce nie na obowiązku jej zaliczania

·        Kartkówki zapowiedziane

–         mogą zawierać treści realizowane na większej ilości godzin lekcyjnych,

–         czas trwania kartkówki ok.15-20min,

–         uczeń nie ma prawa poprawy oceny z kartkówki,

–         uczeń nieobecny na kartkówce nie na obowiązku jej późniejszego napisania.

·        Odpowiedź ustna

–         obejmuje materiał (zadania teoretyczne i rachunkowe) maksymalnie

z trzech ostatnich lekcji lub pracy domowej a na lekcjach powtórzeniowych  z całego działu,

–   uczeń przynajmniej raz w semestrze uczestniczy w tej formie sprawdzania

wiadomości i umiejętności

–         uczeń nie może poprawiać ocen z odpowiedzi ustnej,

–         uczeń, który sam zgłosił się do odpowiedzi nie otrzymuje oceny

niedostatecznej.

·        Aktywność na lekcji.

·        Prace dodatkowe np. referaty, wykonywanie plansz, tablic, modeli fizycznych, itd..

Uczeń raz w semestrze może zgłosić nieprzygotowanie do lekcji, za które przyjmuje się nieznajomość zagadnień z poprzednich lekcji, brak pracy domowej, brak zeszytu przedmiotowego. Drugie  nieprzygotowanie do zajęć jest równoważne z otrzymaniem oceny niedostatecznej.

Zgłoszenie nie przygotowania do lekcji powinno nastąpić przed sprawdzeniem list obecności; nie zwalnia ono ucznia z udziału w bieżącej lekcji. Nieprzygotowanie do zajęć nie może być zgłaszane na zapowiedzianych wcześniej lekcjach powtórzeniowych, kartkówkach, sprawdzianach.

Zasady klasyfikowania semestralnego i końcoworocznego zawarte są w Wewnętrzszkolnym Systemie Oceniania.

Przy wystawianiu oceny semestralnej i końcoworocznej brane są pod uwagę oceny cząstkowe uzyskane przez ucznia w danym okresie czasu a w przypadku tej ostatniej uwzględnia się również ocenę semestralną. Ocena semestralna i końcoworoczna nie jest średnią arytmetyczną ocen cząstkowych. Największą wagą mają oceny ze sprawdzianów i kartkówek następnie oceny z odpowiedzi ustnych, pozostałe oceny są ocenami pomocniczymi.

Uczeń w ciągu semestru może poprawiać ocenę niedostateczną ze dwóch sprawdzianów, ale obie oceny wpisywane są do dziennika i brane są pod uwagę; w przypadku otrzymania ponownie oceny niedostatecznej w dzienniku odnotowany jest fakt podjęcia próby poprawy.

Uczniowie mogą poprawić ocenę niedostateczną ze sprawdzianu w terminie dwóch tygodni od daty oddania sprawdzianu. Dla wszystkich zainteresowanych poprawą uczniów ustala się jeden termin.

Uczeń, który otrzymał niedostateczną ocenę na pierwszy semestr jest zobowiązany do podjęcia próby poprawy do końca stycznia.{mospagebreak}

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE.

Ocenę niedostateczną otrzymuje uczeń, który :

§          nie opanował tych wiadomości i umiejętności, które są konieczne do dalszego kształcenia,

§          nie potrafi rozwiązać zadań teoretycznych lub praktycznych o elementarnym stopniu trudności, nawet z pomocą nauczyciela,

§          nie zna podstawowych praw, pojęć i wielkości fizycznych.

 

Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który:

§          ma braki w wiadomościach i umiejętnościach określonych programem, ale braki te nie przekreślają możliwość dalszego kształcenia,

§          zna podstawowe prawa, pojęcia i wielkości fizyczne,

§          z pomocą nauczyciela rozwiązuje proste zadania rachunkowe

 

Ocenę dostateczną otrzymuje uczeń, który:

§          opanował w podstawowym zakresie wiadomości i umiejętności określone programem,

§          zna podstawowe prawa, pojęcia, wzory, wielkości fizyczne i ich jednostki,

§          stosuje wiadomości do rozwiązywania zadań  z pomocą nauczyciela.

Ocenę dobrą otrzymuje uczeń, który:

§          opanował w dużym zakresie wiadomości i umiejętności określone programem nauczania,

§          poprawnie stosuje wiadomości do rozwiązywania typowych zadań rachunkowych i problemowych,

§          wykona zaplanowane doświadczenie fizyczne,

§          sprawnie posługuje się symboliką fizyczną.

 

 

Ocenę bardzo dobrą otrzymuje uczeń, który:

§          w pełnym zakresie opanował wiadomości i umiejętności programowe,

§          zdobytą wiedze potrafi zastosować w nowych sytuacjach,

§           rozwiązuje samodzielnie zadania rachunkowe i problemowe,

§          zaplanuje i przeprowadzi doświadczenie fizyczne,

§          opracuje wyniki pomiarów,

§          jest samodzielny – korzysta z różnych źródeł informacji.

 

Ocenę celującą otrzymuje uczeń, który:

§          posiada wiadomości i umiejętności wykraczające poza program nauczania,

§          osiąga sukcesy w konkursach pozaszkolnych.