Zespół Szkół Zawodowych im. Marii Skłodowskiej-Curie w Oleśnicy
 
 

Rekrutacja 2022/2023(oferta edukacyjna szkoły)

Dla kandydatów

Pierwsza pomoc

Jak skutecznie udzielić pierwszej pomocy

O tym, czy ofiara wypadku przeżyje, decydują minuty. To ty musisz podjąć się trudnego zadania ratowania życia, nim przyjedzie karetka pogotowia.

Złote minuty – tak lekarze nazywają czas, kiedy karetka dojeżdża do potrzebującego pomocy pacjenta. Nim przybędą ratownicy, liczy się Twoja pomoc. Udzielając jej fachowo, możesz uratować komuś życie.

W dzisiejszym poradniku:

– krok po kroku opisujemy, co robić w konkretnych przypadkach,

– piszemy, co musi być w apteczce,

– przestrzegamy, czego nie robić, by choremu nie zaszkodzić.

Rany i otarcia

* W opatrywaniu wszystkich ran – i tych tylko powierzchownych, otarć i tych głębokich, ciętych, obowiązują podobne zasady:

– gdy opatrujesz ranę po raz pierwszy, unieruchom skaleczoną część ciała, o ile to możliwe,

– nie dotykaj rany rękami, by uniknąć dodatkowego zanieczyszczenia. Ranę przykryj jałowym opatrunkiem,

– jeżeli musisz zatamować krew, pamiętaj, że zatrzymanie krwawienia jest ważniejsze niż zapobieganie zakażeniu,

– bez konsultacji z lekarzem nie wolno na ranę aplikować żadnych leków, bo mogą utrudnić diagnozę,

– nie usuwaj ciał obcych z rany. Robi to tylko lekarz.

Rany cięte to często efekt złego obchodzenia się z ostrymi przedmiotami. Zwykle mocno krwawią.

Uwaga! Przez krótki czas nie tamuj krwotoku, gdyż w ten sposób naturalnie wypłukują się zarazki, jakie mogły dostać się do rany. Najłatwiej i najszybciej goją się otarcia – uszkodzenia powierzchni skóry.

* Przy otarciu najczęściej wystarczy:

– przemyć ranę pod bieżącą wodą,

– zdezynfekować wodą utlenioną,

– opatrzyć plastrem, uważając jednak, by klej nie dotykał rany,

– jeśli jest mocno zabrudzone, zastosuj kompresy z gazy nasączonej środkiem antyseptycznym.

Drobne rozcięcia

* Niewielkie rany kłute zdezynfekuj i zawiń w gazę, przyciskając aż do ustania krwawienia. Jeżeli są głębsze, istnieje ryzyko naruszenia połączeń nerwowych, dlatego niezbędna jest pomoc lekarza.

* Do przychodni lub szpitala trzeba też jechać, gdy np. w rozciętym palcu czujemy drętwienie lub nie możemy nim ruszać. Wizyty u lekarza wymaga też każda rana, powstała podczas kontaktu z surowym mięsem.

Rany kłute powodują ostre przedmioty: gwoździe, igły, nożyczki, noże lub kawałki szkła. Każda, nawet najdrobniejsza, to zagrożenie dla zdrowia, bo do organizmu dostają się zarazki.

Choć na zewnątrz mogą wyglądać na bardzo małe, trudno określić jakie uszkodzenia spowodowały wewnątrz. Drobne ciała obce, jak drzazgi, wystarczy usunąć pęsetą, zdezynfekować wodą utlenioną i zakleić plastrem.

Pamiętaj! Nigdy nie wolno samodzielnie usuwać obcych ciał, jeśli nie masz stuprocentowej pewności jak głęboko utkwiły w ciele. Należy przykryć okolice rany czystym materiałem i natychmiast iść do lekarza.

Atak serca

Zawał to uszkodzenie mięśnia sercowego z powodu niedotlenienia. Objawy: ból za mostkiem lub w okolicy serca, często promieniujący do ręki, bladość, zimny pot i zaburzenia oddychania. Atak serca następuje nagle, często w nocy lub po przebudzeniu.

– Chorego ułóż w pozycji półsiedzącej,

– oprzyj o coś stabilnego,

– natychmiast wezwij karetkę i cały czas sprawdzaj czynności życiowe.

Cierpiący na choroby serca mają zwykle przy sobie leki, które powinni zażyć. Rozluźnij też odzież i zapewnij ofierze dopływ świeżego powietrza.

Przywróć oddech

Przy zatrzymaniu krążenia spowodowanym zatrzymaniem oddechu np. w wyniku topienia, trzeba działać natychmiast, bo mogą powstać nieodwracalne zmiany w organizmie.

– poszkodowanego ułóż na twardym podłożu,

– odchyl mu głowę do tyłu,

– sprawdź, czy drogi oddechowe są drożne. Jeśli tak, zatkaj nos reanimowanemu, weź głęboki wdech i przyciśnij usta do ust ratowanego, wdmuchując mocno powietrze. Wdech powtórz kolejny raz, jeśli reanimujesz dorosłego. Kiedy ratujesz dziecko, wdech rób w sumie 5 razy,

– obserwuj ruch klatki piersiowej. Nie wolno przerywać sztucznego oddychania, aż do czasu przybycia pomocy.

Gdy mamy do czynienia z urazami twarzy lub wymiotami, można zastosować metodę sztucznego oddychania usta-nos. Metoda jest podobna, jednak wdmuchując powietrze do nosa poszkodowanego przytrzymuj podbródek tak, by usta były zam­knięte. Po wykonanym wdechu otwórz pacjentowi usta, by umożliwić mu wydech.

Pełna reanimacja

Często konieczny jest ucisk klatki piersiowej.

– Ułóż ofiarę na wznak, na twardym podłożu, jeśli jest to kobieta w ciąży pod prawy bok należy coś podłożyć, by zapewnić dopływ krwi do płodu,

– Odciągnij głowę do tyłu i dwa razy wdmuchnij powietrze do płuc ofiary (jeśli to dziecko – 5 razy).

– Jedną dłoń połóż mniej więcej na środku klatki piersiowej, z palcami odgiętymi do góry.

– Teraz 30 razy uciskaj klatkę piersiową, mając ramiona prostopadłe do klatki piersiowej reanimowanego.

– Wdechy (teraz już tylko po dwa, tak w przypadku dziecka, jak i dorosłego) i uciski (po 30) powtarzaj aż do przyjazdu karetki lub odzyskania czynności życiowych ofiary.

– Dzieci reanimujemy jedną ręką, a niemowlaki – dwoma palcami.

Krwotok z nosa

Często udzielający pierwszej pomocy przy krwawieniu z nosa popełniają podstawowy błąd – odchylają głowę poszkodowanego do tyłu, więc krew spływa do tchawicy i gardła. Pomocy udzielasz w ten sposób:

– pochyl głowę poszkodowanego lekko do przodu,

– uciskaj skrzydełka nosa kciukiem i palcem wskazującym przez 15-20 minut, do ustania krwawienia. Pomagają zimne okłady, bo obkurczają naczynia krwionośne. Jeśli krwawi nadal, idźcie do lekarza.

Oparzenia

Lekarze rozróżniają trzy stopnie oparzeń.

* Stopień pierwszy.

Przypomina poparzenie słoneczne. Skóra jest zaczerwieniona i bolesna. W tym przypadku wystarczy, po polaniu bolesnego miejsca zimną wodą, zastosować chłodzący środek do pielęgnacji skóry. W złagodzeniu bólu pomagają np. plastry hydroaktywne z żelem przyspieszającym gojenie drobnych ran, panthenol.

* Stopień drugi.

Charakteryzuje się tym, że w ciągu doby, oprócz zaczerwienienia, na skórze pojawiają się wypełnione przezroczystym płynem pęcherze.

* Stopień trzeci.

To już jest uszkodzenie nie tylko powierzchniowych, ale i głębszych warstw skóry. Najpoważniejsze obrażenia przebarwiają skórę na śnieżnobiały lub brązowo-czarny kolor. W obu przypadkach konieczna jest pomoc lekarza.

Oparzenia, po schłodzeniu zimną wodą, przykryj czystym materiałem, najlepiej folią aluminiową. Jeśli jej nie masz, osłoń je np. prześcieradłem.

Ważne! Nie wolno stosować żadnych pudrów, olejów czy innych domowych sposobów, które mogą tylko zaszkodzić.

Udar słoneczny

Inaczej zwany jest cieplnym. Powstaje na skutek przegrzania głowy, co doprowadza do obrzęku mózgu. Przez nadmierne ciepło naczynia krwionośne i tętnicze rozszerzają się, zwiększając przepływ płynów i mózg zwiększa swoją objętość, uciskając czaszkę.

Podstawowym objawem udaru słonecznego jest ból głowy i podwyższona temperatura. Często też są to zaburzenia widzenia, szum, dzwonienie w uszach.

Jeśli ktoś doznał udaru cieplnego, należy go:

– przenieść do cienia,

– pozostawić w pozycji siedzącej, by nagromadzona w mózgu woda spłynęła do innych części ciała,

– napoić wodą z dodatkiem soli (około łyżeczki na szklankę),

– okładać głowę kompresami schładzającymi,

– podawać płyny, najlepiej niegazowaną wodę mineralną.

Główną przyczyną wystąpienia udaru jest zbyt długie przebywanie na słońcu, choć nie zawsze. Może do niego dojść też w nagrzanych, ciasnych pomieszczeniach. Udary cieplne zdarzają się najczęściej u dzieci i osób starszych, które cierpią też na inne dolegliwości związane np. z krążeniem lub nadciśnieniem.

Ugryzienia

Spore ryzyko stanowią wszelkiego rodzaju ukąszenia. Ugryzienie przez zwierzę powoduje nie tylko rozległe uszkodzenia tkanki. Ze śliną zwierzęcia do organizmu człowieka mogą dostać się zarazki, łącznie ze wścieklizną.

Dlatego ten typ ran powinien obejrzeć lekarz i zdecydować, czy podać szczepionkę przeciw wściekliźnie, czy wystarczą tylko antybiotyki.

Nie znaczy to jednak, że nie powinieneś niczego zrobić przed wizytą u specjalisty. Powinieneś bowiem miejsce ukąszenia zabezpieczyć jałowym opatrunkiem. W przypadku krwawienia, możesz też zastosować opaskę uciskową.

Ukąszenia

Najczęstsze i zarazem najbardziej bolesne są ukąszenia pszczół, os i szerszeni. Pozostaje po nich mała okrągła ranka, w której pszczoły, w odróżnieniu od os i szerszeni, pozostawiają swoje żądła. Właśnie je trzeba usunąć w pierwszej kolejności, najlepiej używając pęsety.

Zwykłe meszki też potrafią się nam dać porządnie we znaki. Ukąszenia owadów w ogóle są bardzo bolesne. W tym przypadku sprawdzają się domowe sposoby.

Najlepszym są okłady z soku ze świeżej cebuli, który zawiera substancje przeciwzapalne. W aptece dostępnych jest też wiele żeli, maści, płynów, które łagodzą skutki użądlenia, zmniejszają ból i obrzęk. Trzeba jednak pamiętać, że nie wolno ich stosować np. przy użądleniu w okolice oka.

Najniebezpieczniejsze bywają ukąszenia w gardło i język, co może zdarzyć się podczas jedzenia owoców. Wtedy natychmiast wzywaj pogotowie, bo ofiara może się udusić.

Tak samo niebezpieczne jest ukąszenie dla alergika. Dlatego, zwłaszcza latem, uczuleni powinny zawsze mieć przy sobie zapisane przez lekarza lekarstwo lub natychmiast wezwać pogotowie.

Znacznie mniej dokuczliwe są ukąszenia komara, zwłaszcza że ten owad wraz z jadem wprowadza pod naszą skórę substancję znieczulającą. Wystarczy zimny kompres lub okład z chłodzącego żelu.

Nie boli, a jednak niezwykle niebezpieczne może być ukąszenie kleszcza.

– Zawsze bezwzględnie trzeba go usunąć, delikatnie wykręcając ze skóry. Ważne, by pasożyt został usunięty w całości, wraz z główką,

– miejsce po nim należy zdezynfekować. Jeśli zrobisz to nieumiejętnie i główka zostanie w ciele, trzeba się zgłosić do lekarza.

Każdy lekarz czy weterynarz odradzi stosowanie przy usuwaniu kleszcza tłuszczu, oliwy lub masła. Wbrew obiegowym opiniom, pasożyt sam się nie wyślizgnie, a dusząc się, będzie wpuszczał do organizmu więcej jadu. To dodatkowo naraża na zakażenie boreliozą lub odkleszczowym zapaleniem mózgu.

Zadławienia

Wywołują je np. kawałki jedzenia, które utkwiły w tchawicy. Główny objaw to przeciągły świszczący odgłos. Zadławienie grozi uduszeniem, dlatego działaj natychmiast.

Duszącego się:

– mocno pochyl do przodu,

– otwartą dłonią mocno uderzaj między łopatkami, by wywołać nagły atak kaszlu. Ma on sprawić, że ciało obce wydostanie się na zewnątrz, czyli zostanie wyplute.

Podobne działanie ma ułożenie w okolicy mostka dławiącego się pięści i mocne dociskanie jej drugą ręką.

– Małe dziecko trzyma się na ręku, głową przechyloną do dołu. Uderza się między łopatkami i zmienia pozycję ciała. Jeśli to nie pomoże, trzeba natychmiast wezwać pogotowie.

Porażenie

Do tego typu urazów dochodzi zazwyczaj przy lekkomyślnym obchodzeniu się z urządzeniami elektrycznymi, bywa, że przy samodzielnych naprawach instalacji.

– Pierwsze, co musimy zrobić, to przer­wać obwód elektryczny,

– nie wolno dotykać poszkodowanego, zanim nie wyłączymy bezpieczników z prądem,

– jeśli wyłączenie prądu nie jest możliwe, trzeba odseparować poszkodowaną osobę od jego źródła używając przedmiotów nieprzewodzących, na przykład drewnianego kija od miotły lub grubych gumowych rękawic,

– dla własnego bezpieczeństwa lepiej stanąć na kawałku suchego ubrania lub dużej książce,

– w pierwszej kolejności należy skontrolować oddech. Jego brak jest znakiem do rozpoczęcia reanimacji,

– skutki porażenia prądem takie jak zatrzymanie akcji serca mogą wystąpić nawet jeszcze kilka godzin po porażeniu, dlatego w każdym przypadku powinieneś skonsultować się z lekarzem.

Kłucie w oku

Oko to najdelikatniejszy narząd. Dlatego tak ważne jest właściwe postępowanie, gdy dostanie się do niego ciało obce. Drobinki, które będą na powierzchni gałki, spłucz wodą lub usuń rogiem czystej chusteczki, przesuwając ją w kierunku nosa, jeśli są pojedyncze.

Nie próbuj usuwać tego, co tkwi w gałce ocznej. Nie wolno wtedy oka przemywać ani trzeć. Zakryj oczy jałowym opatrunkiem (również to zdrowe) i jak najszybciej skontaktuj się z okulistą.

Zatrucia

Bóle brzucha, biegunka, wymioty zawroty głowy i gorączka to podstawowe objawy zatrucia pokarmowego. Zawsze skontaktuj się z lekarzem. Jeśli poszkodowany jest przytomny, spróbuj wywołać u niego wymioty.

Uwaga! Nie wolno tego robić, jeśli podejrzewasz, że ratowany przez ciebie człowiek połknął substancję żrącą, śpi lub ma drgawki.

Jeszcze przed przybyciem lekarza postaraj się ustalić źródło zatrucia. Jeśli to substancja chemiczna lub lek, zachowaj etykietkę z pełnym opisem składników. Jeśli to potrawa – odłóż jej resztki.

Złamania

W tym wypadku pierwsza pomoc ogranicza się do zabezpieczenia złamania, którym musi zająć się lekarz. Jeśli podejrzewasz złamanie kończyny (objawy to między innymi obrzęk, zagięcie lub inne zniekształcenie), unikaj poruszania uszkodzoną częścią ciała. Przy otwartym złamaniu ranę przykryj jałowym opatrunkiem i wezwij pogotowie.

Mniej niebezpieczne dla zdrowia są skręcenia i zwichnięcia. Z reguły są bardzo bolesne.

– By nie obciążać zranionego stawu, trzeba mu zapewnić swobodne ułożenie, na przykład mocując opatrunkiem taśmowym,

– uszkodzony staw należy mocno schłodzić, żeby zapobiec dużym obrzękom,

– poszkodowanego powinien zobaczyć lekarz, gdyż tylko on jest w stanie prawidłowo ocenić, czy przy okazji nie doszło na przykład do złamania czy też pęknięcia kości.

Atak epilepsji

Padaczka to chwilowe zaburzenie czynności mózgu. Najczęściej – krótka utrata świadomości, połączona z drgawkami całego ciała lub wysztywnieniem kończyn.

Nieprawdą jest, że chory podczas napadu epilepsji może odgryźć sobie język. Nigdy nie wkładaj więc palców ani innych przedmiotów do jego ust.

– Najważniejsze jest zabezpieczenie przed urazem głowy. Najlepiej pod głowę chorego włóż dłonie z palcami splecionymi w tzw. „koszyczek”,

– nie próbuj sztucznego oddychania, gdyż podczas ataku bezdech jest jednym z objawów,

– nie powstrzymuj siłą drgawek,

– po napadzie padaczkowym połóż chorego na boku, by uniknąć zadławienia lub zakrztuszenia,

– atak kończy się sennością, nie budź chorego, zapewnij mu spokój.

Wychłodzenie

Wbrew pozorom, wychłodzenia organizmu nie powoduje tylko siarczysty mróz. Wystarczy dłuższe przebywanie w źle ogrzewanych budynkach lub zbyt długa kąpiel w chłodnej wodzie.

Wychłodzenie jest wtedy, kiedy temperatura ciała spada do 35 stopni Celsjusza. Przy 30 stopniach Celsjusza dochodzi zazwyczaj do utraty przytomności i zatrzymania akcji serca.

– Wychłodzoną osobę przykryj ciepłym kocem,

– podawaj jej do picia ciepłe, mocno osłodzone płyny.

Uwaga! Nie wolno podawać „na rozgrzewkę” niczego, co zawiera alkohol, bo rozszerza naczynia krwionośne i może doprowadzać do dalszej utraty ciepła z organizmu.

– W przypadku utraty przytomności nie należy podejmować samodzielnie prób rozgrzania organizmu, najlepiej ułożyć osobę w tzw. pozycji bezpiecznej i wezwać pogotowie.

Mrowienie i bladość, np. palców, to pierwsze objawy odmrożenia. We wczesnym stadium odmrożona część ciała robi się sinoczerwona, w drugim białożółta. Ostatnie – to szary odcień skóry i obumieranie tkanki z powodu za małego ukrwienia, a to z kolei bardzo często kończy się jej amputacją.

Nie wolno pocierać ani też masować odmrożonych części ciała. Poszkodowaną osobę należy jak najszybciej przenieść w ciepłe miejsce.

Rozgrzewanie musi przebiegać powoli, najlepiej ciepłem własnego ciała. W przypadku odmrożeń w drugim i trzecim stadium, konieczna jest jak najszybsza konsultacja lekarska.

Omdlenia

Gdy słyszysz, że ktoś czuje się słabo, postępuj w ten sposób:

– połóż go tak, by nogi miał uniesione do góry,

– nałóż na kark zimny okład.

Jeśli utracił przytomność, wezwij karetkę pogotowia i do czasu jej przybycia na bieżąco sprawdzaj oddech i tętno.

CO POWINNO BYĆ W DOMOWEJ APTECZCE

* maseczka do sztucznego oddychania,
* rękawiczki jednorazowe,
* woda utleniona,
* jałowe kompresy gazowe,
* kompresy żelowe,
* opaski z gazy,
* opaski mocujące,
* przylepce do mocowania opatrunków,
* plastry z opatrunkiem,
* opaski elastyczne do uciskania,
* sterylnie zapakowane waciki z alkoholem (można nimi tylko przetrzeć okolice ran),
* trójkątna chusta,
* penseta,
* stale przyjmowanie leki,
* środki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe.

Uwaga! Apteczka powinna być w suchym i chłodnym miejscu, czyli kuchnia i łazienka nie wchodzą w grę. Wilgoć i wysoka temperatura sprawiają, że medykamenty tracą właściwości, a nawet mogą zaszkodzić choremu. Musimy też wziąć pod uwagę, że miejsce ma być trudno dostępne dla dzieci. Zawartość apteczki trzeba sprawdzać co pół roku, wyrzucać przeterminowane produkty zastępując je nowymi. Przechowując leki, zawsze zachowujmy dołączoną do nich ulotkę.

WARTO WIEDZIEĆ

Dzwoń na numery 999 lub 112

Gdy zdarzy się nieszczęście, często nie pamiętamy numeru pogotowia ratunkowego (999). Z komórki można też wybrać nr 112. Najlepiej zakodować je w telefonie lub mieć obok aparatu. Miej też w widocznym miejscu telefon do swojego lekarza.

Jak ułożyć chorego czekając na karetkę

* Jeśli nie wiesz, w jaki sposób pomóc choremu, nie eksperymentuj. Czekając na przyjazd karetki, ułóż go tylko w tak zwanej pozycji bezpiecznej.

Oznacza to, że potrzebującego pomocy należy ułożyć na prawym boku (po to, żeby odciążyć pracę serca), z prawą ręką wyciągniętą w miarę możliwości wzdłuż ciała.

Lewą rękę zginamy w łokciu. Dłoń kładziemy pod policzek. Zapobiegnie to zadławieniu lub uduszeniu. Prawa noga jest wyprostowana, lewa ugięta w kolanie, by utrzymać stabilność tej pozycji.

Program nauczania

Przysposobienie Obronne

Uczniowie naszej szkoły korzystają z podręcznika pt. „Przysposobienie Obronne” oraz zeszytu ćwiczeń autorów Bogusława Breitkopf, Mirosław Marciniak, Zbigniew Worwa. Realizujemy program nauczania – DKOS-4015-1/02. Nauka przedmiotu trwa dwa lata. W klasie Pierwszej młodzież zapoznaje się z zagrożeniami czasu pokoju oraz zagrożeniami czasu wojny, uczy się co to jest stres i jak sobie z nim radzić, poznaje system obronności Rzeczypospolitej Polskiej oraz rolę i zadania sił zbrojnych państwa, a także organizację obrony cywilnej. Mówimy również o wybranych problemach Międzynarodowego Prawa Humanitarnego.
W klasie drugiej młodzież przede wszystkim uczy się ratownictwa i udzielania pierwszej pomocy w tym:

  • Organizacja pierwszej pomocy na miejscu wypadku
  • Rozpoznawanie stanów zagrożenia życia i zdrowia
  • Nagłe zasłabnięcia i zachorowania
  • Zadania i czynności ratownika w zaburzeniach oddychania i zatrzymania krążenia
  • Skaleczenia i rany
  • Krwotoki i sposoby ich tamowania
  • Złamania i uszkodzenia stawów
  • Urazy głowy i kręgosłupa
  • Opatrzenia termiczne i chemiczne
  • Zatrucia środkami chemicznymi
  • Ukąszenia, pogryzienia i użądlenia
  • Ciała obce w organiźmie
  • Bandażowanie
  • Sposoby ewakuacji poszkodowanych
  • Ratowanie poszkodowanych w różnych sytuacjach zagrożenia życia
  • Pierwsza pomoc w wypadkach komunikacyjnych

Natomiast działami do wyboru są:

  • Strzelectwo sportowe
  • Terenoznawstwo. Bieg na orientacje

mgr Barbara Szewczyk

System obronny państwa

System obronny państwa

mgr Barbara Szewczyk

Bezpieczeństwo państwa to stan uzyskany w wyniku zorganizowanej ochrony i obronny przed możliwymi zagrożeniami, wyrażony stosunkiem potencjału obronnego do skali zagrożeń. W sferze zainteresowania każdej władzy i administracji państwowej jest utrzymywane bezpieczezpieczeństwa narodowego na możliwie najwyższym poziomie.
Podobnie jest w Polsce, gdzie nadsystem bezpieczeństwa narodowego urzeczywistnia najlepiej rozwój naszego kraju.
Przez nadsystem bezpieczeństwa narodowego Polski rozumuje się najczęściej istniejący „zbiór koncepcji założeń, zasad i ustaleń, a także możliwości środków (nieorężnych i zbrojnych) oraz uregulowań prawnych, które współczyniać się mają do niezagrożonego bytu i rozwoju Rzeczypospolitej” (Balcerowicz 1997). Elementem składowym nadsystemu bezpieczeńśtwa narodowego jest system obrony państwa. Określa się go jako zbiór wzajemnie powiązanych elementów – ludzi, organizacji, urządzeń – działających na rzecz zachowania bezpieczeństwa i nienaruszalności terytorialnej kraju.
Celem systemu obronnego państwa jest uzyskanie zdolności do prowadzenia w pełnym zakresie skutecznych działań obronnych dla przeciwstawienia się agresji militarnej. Ten cel realizują następujące elementy systemu obronnego państwa.

  • układ militarny (siły zbrojne);
  • organy kierowania obronnością;
  • układ poza militarny.

Podstawowymi założeniami funkcjonowania poszczególnych elementów i ogniw systemu obronnego państwa są:

  • kompleksowość i spójność w procesie rozwiązywania zagadnień ogólnopolitycznych, społeczno-gospodarczych i militarnych w ramach przygotowań obronnych;
  • zdolność do skutecznego przeciwstawiania się wszelkim zagrożeniom godzącym w bezpieczeństwo narodowe;
  • efektywna integracja (współdziałanie) potencjału militarnego (sił zbrojnych) z odpowiednio przygotowaną administracją i gospodarką narodową oraz zorganizowanym i przygotowanym do obrony społeczeństwem.

Według gen. dyw. prof. dr hab. Bolesława Balcerowicza, system jako skoordynowany wewnętrznie zbiór elementów organizacyjnych i materiałowych wzajemnie powiązanych i działających celowo, powinien składać się z podsystemów. W punkcie 6 – „system obrony”, „Polityki bezpieczeństwa i strategii obrony RP” czytamy: „dla przeciwstawienia się zagrożeniom wojennym, a także w celu realizacji zewnętrznych i wewnętrznych zadań obronnych, utrzymuje się w czasie pokoju i rozwija na czas zagrożenia i wojny system obronny RP” (Balcerowicz, 1997).
Jego głównymi elementami są: siły zbrojne, poza militarne ogniwa obronne i system kierowania obronnością.

Założenia polskiej polityki bezpieczeństwa.

Bezpieczeństwo obywateli (bezpieczeństwo wewnętrzne) oraz niepodległości i nienaruszalność terytorium RP (bezpieczeństwo zewnętrzne) są interesami narodowymi o egzystencjalnym znaczeniu, których zapewnienie ma charakter bezwzględnego nakazu, uzasadniającego zastosowanie w ich obronie – w razie potrzeby – całego posiadanego zespołu sił i środków, którymi dysponuje państwo. Głównym przedmiotem strategii i polityki bezpieczeństwa jest rozwijanie i regulowanie stosunków z innymi państwami. Prowadząc politykę zagraniczną każde państwo kieruje się trzema głównymi cechami:

  1. zapewnieniem bezpieczeństwa państwa
  2. wzrostem jego siły i rozwoju
  3. wzrostem pozycji międzynarodowej

We współczesnych uwarunkowaniach Polska spełnia szczególną rolę w dziedzinie bezpieczeństwa. Wynika to z położenia geopolitycznego RP. Położenie Polski w centrum Europy powoduje, że z militarnego punktu widzenia nasze terytorium stanowi obszar o specjalnym znaczeniu strategicznym na europejskiej linii Wschód – Zachód (Brzeziński 1997).
W takich uwarunkowaniach, szczególną właściwością polityki bezpieczeństwa jest koncentracja na potencjalnych zagrożeniach i wyzwaniach okresu pokoju. Jej głównym celem jest eliminowanie lub minimalizowanie zagrożeń. Te działania realizowane są na zewnątrz i wewnątrz. W strefie zewnętrznej jest to: zabieganie o sojusze wojskowe, uczestnictwo w procesie rozbrojenia i kontroli zbrojeń oraz budowa wzajemnego zaufania. Natomiast w strefie wewnętrznej jest to budowanie odporności na działania zewnętrzne poprzez kreację zdolności do skutecznej reakcji. Instytucjonalnie za politykę bezpieczeństwa zewnętrznego odpowiedzialności ponoszą: Ministerstwo Spraw Zagranicznych i Ministerstwo Obrony Narodowej.
Pragmatycznym efektem strategii i polityki bezpieczeństwa są określone działania państwa w zakresie realizacji jego interesów – zwłaszcza interesów i zagrożeń wynikających z celowego działania innych państw i zagrożeń dla bezpieczeństwa narodowego.
Uwzględniając powyższe pragmatyczne podejście, Rada Ministrów, w dniu 23.05.2000 r. przyjęła dokument pt. „Strategia obronności RP”, który jest wykładnią polskiej strategii i polityki bezpieczeństwa oraz określa strategiczne cele polskiej polityki bezpieczeństwa i jej podstawowe zasady. I tak, do strategicznych celów polskiej polityki bezpieczeństwa należy:

  • zagwarantowanie niepodległości i suwerenności, integralności terytorialnej państwa oraz nienaruszalność jego granic;
  • zagwarantowanie ochrony demokratycznego porządku konstytucyjnego, w tym w szczególności pełni praw i wolności oraz bezpieczeństwa obywateli RP;
  • stworzenie jak najlepszych warunków dla wszechstronnego i stabilnego rozwoju społecznego i gospodarczego kraju, zachowania dziedzictwa narodowego i rozwoju narodowej tożsamości;
  • wnoszenie wkładu w budowę demokracji, praw człowieka, praworządności oraz solidarności.

Podstawowe zasady polskiej polityki bezpieczeństwa można przedstawić w pięciu następujących pkt.:

  1. Polska traktuje bezpieczeństwo w sposób kompleksowy uwzględniający znaczenie i wpływ czynników politycznych, militarnych, ekonomicznych, społecznych, środowiskowych, energetycznych itd.;
  2. Polska realizuje swoją politykę bezpieczeństwa zgodnie z Konstytucją RP, szanuje prawa międzynarodowe, nie ma żadnych żądań terytorialnych;
  3. w działaniach na arenie międzynarodowej Polska kieruje się wartościami, ideałami i zasadami ujętymi w Traktacie Północnoatlantyckim i traktatach Europejskich;
  4. Polska ściśle wiąże swoje bezpieczeństwo z bezpieczeństwem państw NATO i członków UE;
  5. Polska dąży do tego, aby użycie siły na arenie międzynarodowej było wyłącznie realizacją prawa do obrony, przewidzianego w Karcie Narodów Zjednoczonych.

Struktura systemu obronnego państwa. Charakterystyka podsystemów.

Stosowanie do wyznaczonych celów i zadań strategicznych, Polska utrzymuje system obronności o potencjale gwarantującym sprostanie wyznaniom i skutecznie przeciwstawienie się wszystkim potencjalnym zagrożeniom zewnętrznym. System ten stanowią wszystkie siły i środki przeznaczone do realizacji zadań obronnych, odpowiednio do tych zadań zorganizowane, utrzymywane i przygotowywane. Składa się on z trzech podstawowych elementów: podsystemu kierowania oraz dwóch podsystemów wykonawczychmilitarnego (Siły Zbrojne RP) i poza militarnego (pozamilitarne ogniwa obronne).

  1. podsystem kierowania (obronnością) jest przeznaczony do przygotowywania i zapewnienia sprawnego funkcjonowania państwa zarówno w okresie zagrożenia jak i wojny a tworzą go organy państwowe oraz samorządowe. Składowymi owego podsystemu są: Sejm i Senat RP, Prezydent PR, Premier wraz z Radą Ministrów, Ministrowie, centralne organy administracji państwowej, wojewodowie (terenowe organy administracji rządowej), samorządy terytorialne oraz elementy dowodzenia (podsystem dowodzenia) Siłami Zbrojnymi RP a więc: SG WP, dowództwa OW i Rodzaju Sił Zbrojnych, dowództwa związków taktycznych i oddziałów.
  2. podsystem militarny – tworzą Siły Zbrojne RP, które są podstawowym elementem systemu obronnego państwa. Działając w narodowym systemie obronności i systemie sojuszniczym, Siły Zbrojne RP są przygotowane do wykonywania trzech rodzajów zadań strategicznych: zadań obronnych w razie wojny (odparcie bezpośredniej agresji na terytorium Polski lub udział w odparciu agresji na inne państwo sojusznicze), zadań reagowania kryzysowego oraz zadań stabilizacyjnych w czasie pokoju. Ponadto są one gotowe do udziału w reagowaniu na zagrożenia poza militarne. Trzema zasadniczymi rodzajami Sił Zbrojnych RP są: wojska lądowe, wojska lotnicze i obrony powietrznej oraz marynarka wojenna. We wszystkich rodzajach sił zbrojnych występują: wojska operacyjne – przygotowane do wydzielenia w podporządkowanie dowództw NATO do działania w strukturach wielonarodowych oraz wojska obrony terytorialnej – pozostawiające pod dowództwem narodowym przeznaczone do prowadzenia działań na obszarze kraju.
  3. podsystem poza militarny
    Ustawa Konstytucyjna stanowi, że organizacje władz państwa na czas stanu wojennego i skutki prawne jego wprowadzenia określa ustawa. Może być ona przyjęta w czasie pokoju lub narastania zagrożenia wojennego. Tymczasem przedsięwzięcia związane z przygotowaniem i tworzeniem warunków sprawnego kierowania obroną państwa na czas wojny. Szczególnie delikatna materia jaką jest układ poza militarny, nie może funkcjonować bez zasadniczych ustaleń.
    Tak więc system poza militarny powinien stworzyć warunki niezbędne do przygotowywania oraz działania sił zbrojnych, a także przetrwania ludności w czasie zagrożenia i wojny.
    W skład systemu poza militarnego wchodzą wszystkie ogniwa wykonawcze administracji publicznej z wyjątkiem Sił Zbrojnych RP, inne instytucje państwowe, a także przedsiębiorcy i stowarzyszenia, na których się nakłada lub którym zaleca się wykonywanie zadań obronnych w warunkach obowiązujących przepisów prawnych. Ogniwa tego podsystemu funkcjonują w ranach działów administracji rządowej oraz struktur terytorialnych systemów obronności państwa.
    Realizowane przez nie zadania można określić następująco:
  • zapewnienie ochrony ludności i struktur państwa w warunkach zagrożenia bezpieczeństwa narodowego i na wypadek wojny;
  • zasilanie zasobami ludzkimi i materiałowymi Sił Zbrojnych RP oraz wsparcie wojsk sojuszniczych prowadzących operacje na terytorium RP;
  • utrzymanie materialnych i duchownych podstaw egzystencji ludności i jej przetrwania w warunkach zewnętrznego zagrożenia bezpieczeństwa państwa i wojny.

W literaturze przedmiotu funkcjonują różne podziały poza militarnych ogniw. Zwykle jednak w systemie obronności dzielone są one na trzy grupy: informacyjne, ochronne i gospodarcze.
Informacyjne ogniwa systemu obronności realizują zadania mające na celu ochronę i propagowanie polskich interesów na arenie międzynarodowej, informacyjne osłabianie przeciwnika oraz umacnianie woli, morale, determinacji obronnej i wytrwałości własnego społeczeństwa w warunkach wojennych poprzez informacyjne zabezpieczenie funkcjonowania całego systemu obronności oraz informacyjne oddziaływanie zarówno na przeciwnika, jak i własne społeczeństwo.
Do zadań ogniw ochronnych należy zapewnienie warunków bezpiecznego funkcjonowania struktur państwa oraz ochrona ludności i majątku narodowego przed skutkami zbrojnych i niezbrojnych oddziaływań kryzysowych.
Podstawowym celem gospodarczych ogniw systemu obronności jest zapewnienie materialnych podstaw realizacji zadań obronnych oraz przetrwanie ludności w nadzwyczajnych warunkach kryzysu i wojny.
Spotkać można także inny podział ogniw poza militarnych, a mianowicie:

  • ogniwa ochrony państwa (przewidziane m.in. do rozpoznania i zwalczania wszelkich form zagrożeń.
    Zadania: działalność wywiadowcza i antyterrorystyczna, ochrona granic, ochrona i obrona określonych budynków, utrzymanie porządku publicznego itp.).
  • ogniwa gospodarczo-obronne przewidziane do realizacji zadań związanych z przygotowaniami i funkcjonowaniem gospodarki narodowej w okresie zagrożenia i na czas wojny.
  • ogniwa ochrony ludzkości i dóbr kultury przeznaczone do ochrony ludzkości i środowiska naturalnego, dóbr kultury – zarówno w czasie wojny jak i pokoju (katastrofy i klęski żywiołowe – akcje ratunkowe).
  • ogniwa polityczno-administracyjne i społeczne (resorty, organizacje społeczno-polityczne i zawodowe mające wpływ na utrzymanie pozycji Polski jako suwerennego podmiotu w społeczności międzynarodowej).

Reasumując – zasadniczym zadaniem poza militarnych ogniw obronnych jest stworzenie niezbędnych warunków do funkcjonowania Sił Zbrojnych RP oraz pozostałych struktur państwa, a także zapewnienie materialnych i moralnych podstaw przetrwania narodu w okresie wzrostu zagrożenia bezpieczeństwa państwa i wojny oraz w czasie innych sytuacji kryzysowych o charakterze niemilitarnym (klęski żywiołowe, katastrofy itp).

Powinności obronne władz lokalnych i instytucji w czasie pokoju, kryzysu militarnego i czasu wojny.
Zgodnie z art. 2 ustawy „O powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej” z dnia 21 listopada 1967, umacnianie obronności RP należy m.in. także do organów samorządu terytorialnego.
Z wielu zadań, którymi jest obarczona administracja samorządowa można przytoczyć następujące (bez podziału na szczeble):

  • znajomość i akceptacja zadań obronnych przez organ samorządowy ( w niezbędnym zakresie) realizowanym na terenie administrowanym;
  • przygotowanie stanowisk umożliwiających kierowanie działaniami na terenie administrowanym, w reżimie doraźnym i kryzysowym;
  • wdrożenie jednolitych procedur osiągania gotowości do działania przez organy samorządowe, zespoły reagowania kryzysowego, podsystem poza militarny, siły zbrojne;
  • organizowanie wykonania zadań na terenie administrowanym, przez podsystem militarny;
  • przygotowywanie do dyspozycji wojska niezbędnych urządzeń wspracia logistycznego podsystem poza militarny;
  • przygotowanie do dyspozycji wojska:
  1. baz danych dotyczących całokształtu działalności samorządu,
  2. niezbędnej ilości ludności cywilnej do inżynieryjnej rozbudowy terenu,
  • przygotowanie systemu ochrony ważnych obiektów o znaczeniu lokalnym;
  • przygotowanie i utrzymanie do dyspozycji wojska punktów pobierania wody;
  • ustalenie możliwości przekazania do dyspozycji wojska niezbędnych źródeł zaopatrzenia w artykuły żywnościowe;
  • przygotowanie do dyspozycji wojska niezbędnych nośników energii;
  • udostępnienie organom wojskowym niezbędnych informacji o możliwościach podsystemu poza militarnego;
  • uwzględnienie w odpowiednim stanie technicznym istniejących budowli obronnych;
  • nadzorowanie opracowania planu świadczeń osobistych i rzeczowych na rzecz wojska i innych jednostek organizacyjnych (gminy, miasta);
  • wdrożenie jednolitych procedur alarmowania i wzajemnego informowania.

Przeglądając zakres i ilość realizowanych zadań przez administrację, można stwierdzić bez przesady, że bez ogniwa samorządowego nie byłoby systemu obronności w RP.
Obrona ojczyzny jest obowiązkiem wszystkich obywateli Rzeczypospolitej Polskiej i jest ona realizowana w ramach powszechnego obowiązku obrony co oznacza także, że obywatele są zobowiązania świadczyć na rzecz tejże.
Wykonywanie pewnych czynności lub oddanie do użytkowania posiadanych nieruchomości i rzeczy ruchomych na cele obronne przez poszczególnych obywateli, podmioty gospodarcze i administrację publiczną – jest istotą świadczeń na rzecz obrony a obejmują one: świadczenia osobiste, rzeczowe (doraźne i etatowe) oraz szczególne. I tak:

  • świadczenia osobiste to wykonywanie prac na rzecz: przygotowania obrony państwa lub zwalczania klęsk żywiołowych i likwidacji ich skutków a czas wykonywania ich w okresie pokoju nie może przekraczać12 godzin (dla kurierów lub osób dostarczających przedmioty świadczeń osobistych – 48 godzin). Taki rodzaj świadczeń może być nakładany najwyżej 3 razy w roku. W czasie mobilizacji i podczas wojny – świadczenia osobiste obejmują te same czynności a czas ich wykonywania nie może przekraczać jednorazowo 7 dni.
  • świadczenia rzeczowe polegają na przekazaniu (przekazanie jest z góry zaplanowane) posiadanych nieruchomości i rzeczy ruchomych do dyspozycji sił zbrojnych, OC lub jednostek organizacyjnych wykonujących zadania dla potrzeb obrony państwa. Świadczenia te dzielimy ze względu na przeznaczenie przedmiotów świadczeń na:
  1. doraźne – obejmujące świadczenia przeznaczone do użytkowania przez siły zbrojne, formowanie OC i świadczeń nie wchodzą w skład owych struktur organizacyjnych,
  2. etatowych – obejmują przedmioty świadczeń takie jak np.: pojazdy, maszyny, urządzenia, budynki itp. i są przeznaczone do uzupełnienia etatowego sił zbrojnych i państwowych jednostek organizacyjnych.
    Czas wykonywania świadczeń rzeczowych w okresie pokoju nie może przekraczać jednorazowo: 24 godz. w związku z ćwiczeniami powszechnej samoobrony; 48 godz. w celu sprawdzenia gotowości mobilizacyjnej oraz 7 dni w związku z ćwiczeniami wojskowymi.
  • świadczenia szczególne – to odpłatne zobowiązania realizowane przez administrację rządową i samorządową (publiczną), instytucje państwowe oraz przedmioty gospodarcze. Polegają one na:
  1. adaptacji posiadanych nieruchomości i rzeczy ruchomych do potrzeb obrony państwa, przy czym nie następuje w tym przypadku zmiana ich przeznaczenia i właściwości;
  2. przystosowaniu obiektów będących w budowie i wytwarzanych rzeczy ruchomych do potrzeb obrony państwa – bez zmiany ich właściwości i przeznaczenia;
  3. gromadzeniu, przechowywaniu i konserwacji przedmiotów niezbędnych do wykonywania zadań obronnych;
  4. wykonywaniu zadań mobilizacyjnych na rzecz sił zbrojnych.

Obowiązek wykonywania świadczeń nakłada wójt lub burmistrz a także prezydent miasta na wniosek:

  • w okresie pokoju – komendantów Wojskowych Komend Uzupełnień (WKU), starosty, organu OC;
  • w czasie mobilizacji – komendantów WKU, organów OC, kierowników jednostek organizacyjnych wykonujących zadania na rzecz obrony, starosty.

W czasie mobilizacji lub wojny wójt lub burmistrz (prezydent miasta) może nałożyć obowiązek świadczeń na podstawie wniosków doraźnie zgłoszonych przez dotychczas uprawnione organy oraz przez dowódców jednostek wojskowych.

 

Bibliografia

  • J. B. Balcerowicz „Wybrane problemy obronności państwa” Akademia Obrony Narodowej Warszawa 1997
  • Z. Brzeziński „Wielka szachownica” Warszawa 1997
  • A. Grabuciński „Przygotowania organizacyjno-mobilizacyjne układu poza militarnego systemu obrony państwa” Tezy do konwersatorium. Akademia Obrony Narodowej Warszawa 1998
  • J. Słaby „Zadania i obowiązki organów samorządu terytorialnego na rzecz obrony i bezpieczeńśtwa państwa”. Akademia Obrony Narodowej 1995
  • A. Sosnowski i Z. Zamiar „Wybrane aspekty zarządzania bezpieczeństwem państwa” Akademia Świętokrzyska Kielce 2001

Kryteria oceniania

Przedmiotowy system oceniania z przysposobienia obronnego

Ocenianie stanowi ważny element procesu uczenia się i powinno wspierać cele kształcenia zawarte w podstawach programowych. Cele natomiast, powinny skłaniać do poszukiwania nowych procedur i narzędzi do oceniania. Kształcenie umiejętności wymaga od nauczyciela stosowania aktywizujących form na zajęciach, a te z kolei wymagają nowych metod nauczania. Ocenianie osiągnięć edukacyjnych ucznia polega na rozpoznawaniu przez nauczyciela poziomu i postępów w opanowaniu przez ucznia wiadomość i umiejętności w stosowaniu w stosunku do wymagań edukacyjnych wynikających z programów nauczania oraz formułowania oceny.

Cele nauczania:

  • informowania ucznia o poziomie ich osiągnięć edukacyjnych i postępach w tym zakresie,
  • motywowanie uczniów do nauki
  • pomoc uczniom w samodzielnej pracy
  • aktywizowanie uczniów na ćwiczeniach praktycznych
  • zachęcenie do udziału we wszelkich zawodach i turniejach
  • dostarczenie wychowawcom i rodzicom informacji o postępach, zaległościach oraz o uzdolnieniach uczniów
  • bieżące ocenianie i klasyfikowanie uczniów.

Kryteria oceniania:

Ustala się następujące kryteria ocen:

 

  1. celujący otrzymuje uczeń, który:

  • posiada wiedzę obejmującą wiadomości i umiejętności wykraczające poza program nauczania PO, wynikające z indywidualnych zainteresowań
  • systematycznie pracuje nad pogłębianiem wiedzy
  • umiejętnie wykorzystuje zdobyte wiadomości z literatury, programów radiowych i telewizyjnych oraz z Internetu
  • wykonuje nietypowe opracowania i referaty przydatne do lekcji
  • wykazuje się bogatym słownictwem oraz potrafi analizować zdarzenia
  • osiąga sukcesy w zawodach sportowo-obronnych, strzeleckich oraz w Turnieju Wiedzy Pożarniczej, kwalifikując się do finałów na szczeblu wojewódzkim
  • ze sprawdzianów testowych uzyskuje ponad 90% punktów możliwych do uzyskania
  1. bardzo dobry otrzymuje uczeń, który:
  • opanował pełny zakres wiadomości i umiejętności określony programem nauczania
  • wykazuje zainteresowanie problematyką, jest aktywny na lekcjach
  • dobrowolnie wykonuje dodatkowe zadania
  • odpowiedzi ucznia są bogate w słownictwo
  • uczestniczy w zawodach sportowo-obronnych, strzeleckich oraz w Turnieju Wiedzy Pożarniczej, kwalifikując się na szczebel gminny lub powiatowy
  • ze sprawdzianów testowych otrzymuje 81%-90%
  1. dobry otrzymuje uczeń, który:
  • nie opanował w pełni wiadomości określonych programem nauczania w danej klasie, ale opanował je na poziomie przekraczającym wymagania zawarte w podstawach programowych
  • aktywnie uczestniczy w zajęciach lekcyjnych
  • rozumie omawiane treści i umie je logicznie prezentować innym
  • poprawnie i sprawnie wykonuje zajęcia praktyczne
  • ze sprawdzianów testowych otrzymuje 66%-80% możliwych punktów
  1. dostateczny otrzymuje uczeń, który:
  • opanował wiadomości i umiejętności przewidziane w programie nauczania w stopniu zadowalającym
  • w miarę poprawnie i samodzielnie wykonuje proste ćwiczenia i zadania praktyczne
  • odpowiedzi ucznia są niesamodzielne, kierowane przez nauczyciela
  • ze sprawdzianów testowych otrzymuje 51%-65% możliwych punktów
  1. dopuszczający otrzymuje uczeń, który:
  • posiada wiedzę obejmującą wiadomości i umiejętności łatwe, niezbędne w dalszej edukacji
  • w wiadomościach ucznia występują luki, a odpowiedzi są niesamodzielne
  • proste ćwiczenia praktyczne wykonuje tylko z pomocą nauczyciela
  • ze sprawdzianów testowych otrzymuje 40%-50% możliwych punktów
  • prowadzi poprawnie zeszyt przedmiotowy (ćwiczeń)
  1. niedostateczny otrzymuje uczeń, który:
  • wybitnie lekceważył przedmiot i polecenia nauczyciela
  • nie opanował minimum podstawowych wiadomości i umiejętności określonych programem nauczania
  • nie jest w stanie nawet przy pomocy nauczyciela, wykazać się wiadomościami i umiejętnościami o najmniejszym stopniu trudności
  • nie przejawia chęci nadrobienia braków w wiedzy i poprawienia ocen niedostatecznych
  • nie prowadzi zeszytu przedmiotowego

Stopnie kategorii

 

Ocena dominująca:
A:

 

  • Odpowiedzi ustne z większej partii materiału
  • sprawdziany pisemne pozwalające ocenić stopień przyswojenia całego działu programu lub nawet wiadomości z całego semestru
  • ćwiczenia praktyczne, np: opatrywanie ran, zabiegi reanimacyjne na fantomie, z kompasem i mapą … itp.
  • badanie wyników nauczania

Ocena wspomagająca:
B:

 

  • kartkówki (krótkie 10-15 minutowe sprawdziany pisemne z zakresu trzech ostatnich lekcji)
  • prace domowe
  • odpowiedź ustna z trzech ostatnich tematów
  • aktywność ucznia na lekcji
  • wzbogacenie w pomoce dydaktyczne z PO
  • inne … itp.

Wzór oceniania semestralnego

  • Dla kategorii ocen A przyjęto współczynnik 1,0
  • Dla kategorii ocen B przyjęto współczynnik 0,8

Stopień na semestr = A x 1,0 + B x 0,8

  • od 1,00 do 1,50 niedostateczny
  • od 1,51 do 2,50dopuszczający
  • od 2,51 do 3,50dostateczny
  • od 3,51 do 4,50dobry
  • od 4,51 do 5,50bardzo dobry

Uczeń, który otrzymał ocenę niedostateczną z pisemnego sprawdzianu wiadomości może ustalić z nauczycielem termin i formę poprawy oceny.
Uczeń nieobecny na sprawdzianie z przyczyn usprawiedliwionych, powinien ustalić termin zaliczenia, ale nie później jednak jak 2 tygodnie po wyjaśnieniu przyczyny nieobecności. W przypadku nie zgłoszenia się w ustalonym terminie, otrzymuje ocenę niedostateczną.
Uczeń nieobecny na sprawdzianie lub kartkówce z powodu ucieczki z zajęć, otrzymuje ocenę niedostateczną bez możliwości jej poprawy.
Ocena ostateczna wystawiana jest zgodnie z terminarzem klasyfikacji w szkole.